specyfika sporow zbiorowych

 

O sporze zbiorowym mówimy, kiedy pracownicy (reprezentowani przez związki zawodowe) oraz pracodawca lub pracodawcy ( możliwość reprezentacji przez właściwe organizacje pracodawców) popadają w konflikt. Przepisy dotyczące rozwiązywania sporów zbiorowych zawarte są w ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Spór zbiorowy nie może dotyczyć indywidualnych żądań pracowniczych. Obszar kwestii, które mogą zostać poruszone w sporze zbiorowym został jasno określony w wyżej wymienionej ustawie, a należą do niego: warunki pracy, płacy, świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych. Za moment wystąpienia sporu uznaje się dzień, w którym pracodawca, w odpowiedzi na wystąpienie podmiotu reprezentującego pracowników z żądaniami pracowniczymi, odmówił realizacji całości lub części tych żądań. Warto podkreślić, że pracodawca może się ustosunkować do wystąpienia w terminie nie krótszym niż trzy dni. Pracownicy zaś mają prawo ogłoszenia strajku w związku z zaistniałym sporem, lecz nie mogą tego uczynić przed upłynięciem okresu 14 dni od daty zgłoszenia sporu.

W chwili wystąpienia sporu pracodawca jest zobowiązany poprzez ustawę do dwóch czynności: powiadomienia o zaistniałym sporze właściwego okręgowego inspektora pracy oraz do natychmiastowego rozpoczęcia rokowań, służącym do zakończenia sporu w drodze porozumienia. Jeżeli rokowania nie dadzą zamierzonego efektu, kolejnym przewidzianym w ustawie krokiem zmierzający do rozstrzygnięcia sporu, jest mediacja. Pracownicy i pracodawca otrzymują na tym etapie pomoc w rozwiązaniu konfliktu w postaci osoby trzeciej – bezstronnego i wykwalifikowanego w kwestii wspierania stron sporu w celu osiągnięcia kompromisu mediatora. W przypadku, gdy mediacja okaże się bezskuteczna, ostatnim, przewidzianym przez ustawę etapem rozstrzygania konfliktów zbiorowych, jest postępowanie przed kolegium arbitrażu społecznego ( w przypadku, gdy pracownicy nie zdecydują się na akcję strajkową).

Rozwiązywanie sporów zbiorowych jest zadaniem trudnym, gdyż wiąże się z szeregiem silnych negatywnych emocji występujących u stron sporu. Obecność mediatora pozwala na odciążenie sytuacji sporu od kontekstu emocjonalnego, ponieważ jego działania podyktowane są regulacjami wynikającymi z ustawy. Wedle rozporządzenia ministra ds. pracy wynagrodzenia mediatora wynosi 388 zł za pierwszy dzień mediacji, 311 za drugi dzień oraz 235 za każdy kolejny dzień. Wynagrodzenia to może być wyższe, jeżeli strony sporu tak postanowią.